Olbrzymy w mitach i olbrzymia popularność SKI w radiu!

Kolejne spotkanie z cyklu Islandzkich Opowieści dla Dorosłych za nami. Biblioteka Przy Zawiszy z trudem pomieściła tak wielu miłośników mitologii – dziękujemy za tak liczne przybycie i już myślimy o większej bibliotecznej sali 😉 Być może ten wyjątkowy frekwencyjny sukces częściowo spowodowało nie lada zainteresowanie i promocja spotkań w eterze. Styczniowe wydanie Islandzkich Opowieści zapowiedziały bowiem dwie audycje radiowe: nasza przedstawicielka Patrycja Strzeszkowska o nordyckiej mitologii mówiła 27 stycznia w radiu Kampus i 30 stycznia w Polskim Radiu RDC.
W audycji Kampus Główny rozmawiano o tym, z czego wynika fascynacja Islandią, tak zimnym pustym krajem, oraz oczywiście o działalności klubu – organizowanych od listopada spotkań z literaturą staronordycką i jej bohaterami. A literatura ta jest pełna magicznych, nadnaturalnych stworzeń i zdarzeń… Patrycja przekonywała, że Islandzkie Opowieści Dla Dorosłych, choć brzmią jak zaadresowane do wtajemniczonych, to atrakcyjny sposób, aby zacząć swoją przygodę z literaturą islandzką. Tym bardziej, że trudno znaleźć publikacje z tej dziedziny – spotkania to szansa, by zapoznać się z ciekawymi opowieściami. A czemu są “dla dorosłych”? Dostępne wersje mitów są ocenzurowane i przycięte, a nam zależało na tym, by ukazać w oryginalne, jak jest naprawdę w danej opowieści.

Z kolei w Polskim Radiu RDC, oprócz paru słów o samym klubie, z Patrycją, absolwentką psychologii, odbyła się pogłębiona rozmowa o mitach i sagach z pespektywy psychologicznej. O tym, co przekazuje ich treść i czym się różnią od “bajek” i jak odbiegają od popularnych skojarzeń na ich temat. O literaturze skandynawskiej i o tym, jak postrzegamy Skandynawów mówiono nie tylko z perspektywy mitologii i sag, lecz także… kryminałów. Nie zabrakło też wątku o poczuciu humoru w tekstach mitów (np. fenomen Lokiego – trickstera, który wywraca porządek, to ciekawy materiał dla psychologa) oraz ciekawostek o bogach i Olbrzymach.

20150130_180948 20150130_184150

Tym ostatnim było poświęcone właśnie piątkowe, trzecie spotkanie w ramach Islandzkich Opowieści dla Dorosłych. Olbrzymy zwane były jotunn, a etymologia tego słowa wywodzi się od protogermańskiego “jeść”. Można więc powiedzieć, że olbrzymy były (są) żarłokami, “tymi, którzy jedzą”. To ma znaczenie dosłowne, bo jak się przekonaliśmy chwilę później w micie o Skadi, Olbrzymka ta pochłaniała równie olbrzymie ilości jedzenia, ale ma to znaczenie także bardziej przenośne. Świat Olbrzymów jest światem braku umiaru i zachłanności, pożądania dla siebie tego, co najlepsze (Skadi na męża wybrała sobie najlepszą partię wśród synów Odyna). Wilk pożerający ciała niebieskie, wąż połykający swój ogon, Hel, która obejmuje wszystkich umarłych. Ymir narodził się z ognia i pierwszych rzek, a potem jego ciało stało się całym znanym światem materialnym. Prawdopodobnie więc nadnaturalne rozmiary olbrzymów i ich kraina srogiej zimy ma znaczenie przenośne: odnosi się do ogromu natury i magii. A to właśnie magię Asowie chętnie pozyskiwali od Olbrzymów.

20150130_184211 Istnieje przypuszczenie, że Olbrzymami byli Lapończycy, wschodni sąsiedzi Skandynawów. Ważnym aspektem wzajemnych kontaktów była wymiana, wzajemna zależność. Wymieniano kobiety, dobra materialne, ale przede wszystkim wiedzę magiczną. Społeczność Lapończyków pozostawała za pośrednictwem szamana w dialogu z duchami i światem śmierci. Praktyki szamańskie, odbywanie pozaświatowych podróży, znajdujemy także w mitologii nordyckiej seidr praktykowanej przez Odyna i Lokiego. Lapończycy wydali się Skandywom, i mitologicznym bogom, pociągająco inni, nieokreśleni, ale ich kontakty nie były równe. Lapończyków wyzyskiwano, a także i w mitach przepływ zasobów odbywał się głównie w jedną stronę. Choć to skomplikowane, olbrzymy były w gruncie rzeczy wrogami bogów. Ale chętnie także wchodzono z nimi w związki… Polityka ich wzajemnych stosunków opierała się dysponowaniu wiedzą oraz seksem, zarządzania kobietami. Widać to w przytoczonym na spotkaniu micie o Idunn i jej jabłkach, którego treść powtarzamy tutaj.

idunn jablko

Opowieść o Idunn porusza istotny w staroislandzkich powieściach motyw sprawczości, jej posiadania lub braku. Wątek konfliktu między Thjazim (złodziejem złotych jabłek) a Asami miał jednak swój ciąg dalszy.
Znany gościom poprzednich spotkań Piotr Piotrowicz przeczytał w drugiej części wieczoru humorystyczną opowieść o Skadi, która uzbrojona rusza na Asgard, by pomścić Thjazina – ojca. Historia ubiegającej się o odszkodowanie Sadi jest tylko z pozoru poważna, bo jej negocjacyjne zmagania z Asami na widowni nie raz wywołały wybuchy śmiechu. Skadi domaga się od bogów narzeczonego, a zależy jej konkretnie na Balderze, następcy tronu. Olbrzymka jest ciekawą postacią pod względem stereotypowego postrzegania płci. W mitologii linia podziału nie przebiegła między męskością a żeńskością, a między posiadaniem przymiotów siły, sprawności i sprawczości – które mogły cechować mężczyznę i kobietę – a nieposiadaniem – należeniem do grupy dzieci, niewolników, kalek, jednostek pozbawionych praw itd. Skadi ma wiele cech typowo męskich, wielu badaczy przypisuje jej nawet pochodzenie od męskiego bóstwa śniegu i polowań. Chciała poniżyć Asów, ale warto dowiedzieć się, jak bogom udało się wystrychnąć ją na dudka, dając złudzenie zwycięstwa. Przeczytaj tutaj.

skadi

Opowieść Patrycji o Olbrzymach (a raczej Olbrzymkach!) i całe bogactwo nauki z niej płynące zostały nagrodzone gromkimi brawami. Dziękujemy!

Tymczasem radiowa promocja trwa: co miesiąc o temacie kolejnych spotkań Islandzkich Opowieści dla Dorosłych będziemy opowiadać na antenie Radia Kampus w audycji Kampus Główny. Szczegółów szukaj na naszym Facebooku!

Advertisements

Halla Nordfjord na koncertach w Polsce

Świetna songwriterka z Islandii wydała płytę „Bridge” w Polsce, zebrała pozytywne recenzje i przylatuje na trasę koncertową.

Halla

Halla Norðfjörð to piosenkarka z Reykiaviku, która od pierwszych występów w 2011 roku odwiedza nasz kraj regularnie, ciągle powiększając grono swoich fanów. Tym razem będzie promować swoją ostatnią, pozytywnie przyjętą przez krytyków, płytę “The Bridge”.

Głównymi walorami Halli są delikatny głos oraz nastrojowy akompaniament. Zarówno w warstwie tekstowej, jak i muzycznej Halla kieruje się oszczędnością, stawia na akustyczne brzmienia oraz nie boi się używać pauz. Od pierwszych dźwięków słychać, że jej repertuar to niczym nie wymuszona twórczość, która w swej delikatności stwarza niezwykle intymną atmosferę. Warto zaznaczyć, że materiał zawarty na albumie wyszedł niemal w całości spod ręki Norðfjörð, która zaśpiewała oraz zagrała na gitarze, harfie, mandolinie, kalimbie i tamburynie. Tylko w dwóch utworach wspomogli ją perkusista i wiolonczelista.

Aby zetknąć się z islandzką wrażliwością muzyczną Halli na żywo, wystarczy wybrać się na któryś z występów w ramach trasy koncertowej. Oto lista:

30.01 – Rzeszów – Bar/Lokal (ul. 3 maja 13) – g. 20 + CeZik & KlejNuty
31.01 – Lanckorona – GOK (Lanckorona 473) – g. 20 + CeZik & KlejNuty
01.02 – Tarnów – TCK (Rynek 5) – g. 19 + CeZik & KlejNuty
02.02 – Oświęcim – Cafe Bergson (Pl. Ks. Jana Skarbka 2) – g. 19
03.02 – Pszczyna – Bugsy (ul. Łokietka 2) – g. 20
04.02 – Łódź – Z Innej Beczki (ul. Moniuszki 6) – g. 20
05.02 – Oborniki Śląskie – Salonik 4 Muz  (ul. Piłsudskiego 13) – g. 18.30
06.02 – Kraków – Żaczek (al. 3 Maja 5) – g. 19.30 + Phillip Bracken (Australia) + Sonia Pisze Piosenki – Niepokorni
07.02 – Brwinów – Ośrodek Kultury OK (ul. Wilsona 2) – g. 20
08.02 – Poznań – Meskalina (Stary Rynek 5) – g. 19

Bądźcie na bieżąco, odwiedzając fanpage Halli https://www.facebook.com/hallanorth